شاخص ۶ میلیونی شد؛ اما سود این رشد به جیب چه کسانی می‌رود؟

شاخص کل بورس از مرز ۶ میلیون واحد عبور کرد؛ اتفاقی که از نظر نمادین و روانی، نقطه‌ای مهم برای بازار سرمایه ایران به شمار می‌رود. با این حال، علیرضا جاویدعربشاهی در دیدگاهی که در شبکه ایکس منتشر کرده، نگاه صرفاً عددی به این رکورد را ناکافی دانسته و پرسشی کلیدی را پیش روی سیاست‌گذاران و فعالان بازار گذاشته است: «سود این رشد به جیب چه کسانی می‌رود؟»

علیرضا جاویدعربشاهی

این پرسش، ناظر به یک واقعیت مهم در بازار سرمایه است؛ شاخص کل می‌تواند با رشد چند شرکت بزرگ بالا برود، اما همه سهامداران لزوماً به یک اندازه از آن بهره‌مند نشوند. بنابراین، عبور از یک مرز تاریخی نباید پایان تحلیل باشد، بلکه باید آغاز مطالبه‌گری برای شفافیت بیشتر و سنجش کیفیت رشد بازار باشد.

از نگاه جاویدعربشاهی، رشد بورس زمانی برای مردم معنادار است که به سه محور اصلی گره بخورد: تقویت تولید، شفافیت بازار و حفظ سرمایه سهامداران خرد. در غیر این صورت، شاخص‌های صعودی ممکن است تنها تصویری خوش‌رنگ از تابلو ارائه دهند، بی‌آنکه اثر ملموسی بر اعتماد سرمایه‌گذاران یا تأمین مالی بخش مولد اقتصاد داشته باشند.

بازار سرمایه زمانی نقش واقعی خود را ایفا می‌کند که سرمایه‌های مردم به سمت شرکت‌های شفاف، سودآور و مولد هدایت شود؛ شرکت‌هایی که با جذب سرمایه، توسعه می‌یابند، اشتغال ایجاد می‌کنند و ارزش افزوده می‌سازند. در چنین شرایطی، افزایش شاخص می‌تواند بازتاب رشد واقعی اقتصاد باشد، نه صرفاً افزایش قیمت دارایی‌ها.

اکنون که بورس وارد کانال ۶ میلیونی شده، انتظار می‌رود نهادهای ناظر و سیاست‌گذاران به چند پرسش پاسخ دهند: سهم سهامداران خرد از این رشد چیست؟ چه تمهیدی برای جلوگیری از رانت اطلاعاتی و نوسان‌های آسیب‌زا اندیشیده شده است؟ و چه برنامه‌ای برای پیوند عمیق‌تر بازار سرمایه با تولید وجود دارد؟

شاخص بالا رفته است؛ اما موفقیت واقعی زمانی است که مردم نیز احساس کنند در این رشد شریک‌اند و سرمایه‌شان در بازاری شفاف، قابل‌پیش‌بینی و منصفانه حفظ می‌شود.