در میان اسناد تاریخی مربوط به خروج خاندان پهلوی از ایران، یک گزارش رسمی و قابلتوجه وجود دارد که نباید در هیاهوی روایتهای سیاسی فراموش شود: دادخواست ۵۶٫۵ میلیارد دلاری دولت ایران علیه محمدرضا پهلوی و فرح پهلوی.
بر اساس گزارش واشنگتنپست در ۲۹ نوامبر ۱۹۷۹، دولت ایران یک روز پیشتر در دادگاه عالی ایالت نیویورک در منهتن شکایتی مدنی مطرح کرد و مدعی شد شاه و همسرش در دوران حکومت، مبالغ هنگفتی از داراییهای کشور را به مصارف شخصی منتقل کردهاند.
رقم مطالبهشده در این دادخواست از چند بخش تشکیل میشد: ۲۰ میلیارد دلار بابت اموال منتسب به شاه، یک میلیارد دلار خسارت تنبیهی علیه او، پنج میلیارد دلار بابت داراییهای منتسب به فرح پهلوی، ۵۰۰ میلیون دلار خسارت تنبیهی علیه او و ۳۰ میلیارد دلار بابت ۱۰ میلیارد دلار پول و اموالی که بنا بر ادعای دادخواست، در سالهای ۱۹۷۸ و ۱۹۷۹ به تصرف شخصی درآمده بود.
در دادخواست همچنین ادعا شده بود بنیاد پهلوی به ابزاری برای نگهداری و مدیریت ثروت شخصی شاه تبدیل شده و برخی دستگاههای دولتی، از جمله شرکت ملی نفت ایران، مبالغی را به این بنیاد منتقل کردهاند. واشنگتنپست ارزش داراییهای بنیاد پهلوی در آن مقطع را، بر اساس مفاد شکایت، بین ۲٫۵ تا ۳٫۵ میلیارد دلار اعلام کرده بود.
دادگاههای نیویورک در نهایت پرونده را با استناد به قاعده «مرجع نامناسب برای رسیدگی» یا Forum Non Conveniens کنار گذاشتند. دادگاه استیناف نیویورک در سال ۱۹۸۴ نیز این تصمیم را تأیید کرد؛ زیرا ارتباط کافی میان موضوع دعوا و ایالت نیویورک تشخیص داده نشد. بنابراین، این تصمیم نه اثبات اتهامات بود و نه تبرئه ماهوی متهمان؛ دادگاه اساساً وارد بررسی نهایی ادعاهای مالی نشد. متن رأی دادگاه نیویورک
اکنون پرسش اصلی این است: پس از مختومهشدن پرونده در نیویورک، دولت ایران چه اقداماتی برای پیگیری آن در سایر کشورها و حوزههای قضایی انجام داد؟ چه میزان از داراییهای خاندان پهلوی در خارج از ایران شناسایی شد؟ آیا اموالی توقیف یا به کشور بازگردانده شد؟ اسناد، فهرست داراییها و گزارش عملکرد وکلای پرونده امروز در اختیار کدام نهاد قرار دارد؟
«مطالبات مردمی» از دولت، وزارت امور خارجه، وزارت امور اقتصادی و دارایی و نهادهای حقوقی مسئول میخواهد:
۱. متن کامل دادخواست سال ۱۹۷۹ و تمامی ضمائم و فهرست داراییهای شناساییشده را منتشر کنند.
۲. گزارش روشنی از روند رسیدگی و علت توقف یا ادامهنیافتن پیگیریها در سایر مراجع قضایی ارائه دهند.
۳. میزان اموال شناساییشده، توقیفشده یا بازگرداندهشده به ایران را بهصورت مستند اعلام کنند.
۴. مشخص کنند کدام دستگاه اکنون مسئول نگهداری و پیگیری حقوقی این پرونده تاریخی است.
۵. گزارشی عمومی درباره امکان حقوقی پیگیری مجدد داراییهای مورد ادعا منتشر کنند.
۵۶٫۵ میلیارد دلار، رقمی نیست که بتوان آن را در بایگانی تاریخ رها کرد. مردم حق دارند بدانند این دادخواست بر چه اسنادی استوار بود، چرا به نتیجه ماهوی نرسید و سرنوشت اموالی که متعلق به ملت ایران دانسته میشد، چه شد.
مطالبه روشن است: پرونده ۵۶٫۵ میلیارد دلاری را از بایگانی خارج کنید و اسناد آن را در برابر افکار عمومی قرار دهید.
#مطالبات_مردمی #مطالبه_ویژه #شفافیت #پهلوی #حقوق_ملت
دیدگاهتان را بنویسید